३० महिनामा ४१ वटा सडक बन्दै, सम्झौता लगत्तै सडक निर्माण सुरु

नेपालगन्जका भित्री सडकहरु सडकहरु निर्माण सुरु भएको छ । नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाले शुक्रबार कालिका जेडीटएसजे जेभीसँग सम्झौता गरेपछि सडक तथा ढल÷नाला निर्माणको काम सुरु भएको हो । एशियाली विकास बैंकको सहयोगमा नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाले सहरी विकास आयोजना, परियोजना कार्यान्वयन इकाइ अन्तर्गत सडक तथा नाला निर्माणको काम हुन लागेको हो ।

 
एक अर्व ४४ करोड ७१ लाख ६६ हजार ४ सय ६५ रुपैयाँ लागतमा ३० महिना भित्र निर्माण सम्पन्न गरिसक्नु पर्ने गरी सम्झौता भएको परियोजनाका इन्जिनियर शैलेन्द्र महर्जनले जानकारी दिएका छन् ।
‘७ सय मिटरदेखि ३ हजार मिटरसम्मका ४१ वटा सडकहरु निर्माण हुँदैछ’, इन्जिनियर महर्जनले भने, ‘कुल ३६ किलोमिटर सडक निर्माणका लागि सम्झौता भएको हो ।’ अब बन्ने सडकहरु ६ मिटर देखि १६ मिटर सम्मको चौडा हुने महर्जनले जानकारी दिए ।

सडकका दुवैतर्फ ढल तथा नाला समेत निर्माण हुनेछन् । सडकको चौडाई अनुसार नाला बनाउने उपमहानगरपालिकाले जनाएको छ । ‘उपमहानगरपालिका भित्र ४० किलोमिटर नाला बन्नेछन्’, इन्जिनियर महर्जनले भने ।
उपमहानगरपालिकाको तर्फवाट प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत हरि प्याकुरेल र कालिकाको तर्फवाट निर्देशक युवराज क्षेत्रीबीच सडक तथा नाला निर्माणका लागि शुक्रबार सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर भएको थियो । परियोजनाले सम्पूर्ण प्रक्रिया एवं मुल्यांकन गर्दै ठेकेदार कम्पनी छनौट गरेको आयोजना प्रमुख सुनिल ठाकुरले बताएका छन् ।
निर्माण ठेक्का पाएको कालिका जेडीटएसजे जेभीले सम्झौता लगत्तै काम समेत अगाडि बढाएको छ । यसअघि राँझा–कोहलपुर सडक खण्ड निर्माण गरेको कालिकाले निर्धारित समय अगावै काम सकेकाले अब पनि समयमै काम हुनेमा उपमहानगरपालिका विश्वस्त देखिन्छ ।

 
रामलिला बुललिया मार्ग, अशोक मार्ग, समशानघाट रोडमा बाटो सम्याउने काम सुरु भैसकेको छ । ‘सडक सबैका लागि हो र यसका लागि आवश्यक क्षेत्रफल छुट्याउन स्थानीयबासीले पूर्ण सहयोग गर्नुपर्छ’, इन्जिनियर महर्जनले भने, ‘जनप्रतिनिधि समेत आउनुभएकाले सडक क्षेत्रफल खाली गर्न थप सहज भएको छ ।’

 
सडक तथा नाला निर्माणका लागि उपमहानगरपालिकाले सडक क्षेत्रफल सहित उल्लेख गरेर उक्त क्षेत्रमा रहेका भौतिक संरचना, पर्खाल र घर भत्काउन २०७४ बैशाख १५ गते नै सूचना जारी गरिसकेको छ । ‘सडक क्षेत्रफलका लागि चिन्ह लगाउन काम पहिल्यै भैसकेको छ’, इन्जिनियर महर्जनले भने, ‘कतिपयले आवश्यक क्षेत्रफल छाडिपनि सक्नुभएको छ ।’
परियोजनामा अन्तर्गत सदरलाइनको बाटो पनि रहेको छ । ‘सदरलाइन १४ मिटरको बन्नेछ, घरधनीले सडक क्षेत्रफल छाड्ने बित्तिकै काम सुरु हुनेछ’, इन्जिनियर महर्जनले भने, ‘त्यसका लागि हामीले सहजीकरण पनि गरिराखेका छौं ।’ त्रिवेणीमोडदेखि चारबाहिनीसम्म रहेको उक्त सडकको बाँकी खण्ड त्रिभुवन चोकदेखि त्रिवेणीमोडसम्मको सडकखण्ड पनि ३० महिने अवधी भित्र बनिसक्नेछ ।

 
नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्याकुरेलले समयमै गुणस्तरिय काम सम्पन्न हुने विश्वास व्यक्त गरेका छन् । विद्यतु, खानेपानी, टेलीकमका संरचना स्वयं व्यवस्थित गर्नका लागि सम्वन्धित पक्षलाई पत्राचार गरेको उपमहानगरपालिकाले सुरक्षा अधिकारी, राजनीतिक दल लगायतसँग समन्वय गर्दै सबैसँग सहयोगको अपिल गरेको छ ।

 
परियोजना अन्तर्गत तत्कालीन वडा नं. १६ को विपीचोक पथ ९ मिटर, चारवाहिनीदेखि नगरभवन सम्म १५ मिटर, रंगशालादेखि अस्पतालसम्मको रोड १५ मिटर, अशोक मार्ग १० मिटर, रानीतलाउ देखि त्रिभुवनचोकसम्म १० देखि १६ मिटरसम्म, शितल नगर रोड ८ मिटर, श्रृष्टि सिनेमा हल रोड ६ मिटर, कस्तुरीमार्गदेखि भेरी प्राविधिक शिक्षालयसम्मको रोड ८ मिटरको बन्नेछ ।

 
आइएनएफ मार्ग १० मिटर, समशानघाटदेखि रानीतलाउसम्म १० मिटर, भेरी अञ्चल अस्पतालदेखि रामलिला मैदानसम्मको बाटो १० मिटर, तत्कालीन वडा नं. १ को वाटर पार्क रोड ८ मिटर, घरबारीटोल देखि नागरिक चोकसम्म ८ मिटर, तत्कालीन वडा नं. २ र ३ घरबारीटोलदेखि त्रिवेणीमोडसम्मको बाटो १० मिटर बन्न लागेको हो ।

दैनिक नेपालगन्ज

राप्तीपारिबाट ३ जना मोटरसाइकलमा बसेर नेपालगन्ज भित्रिए । नेपालगन्ज ६ शिव मन्दिर चोकमा रहेका ट्राफिक प्रहरीले कानून विपरीत काम भएको भन्दै पाँच सय रुपैयाँ जरिवाना काट्यो ।

लगत्तै ओभरलोड ट्याक्टर, विना इन्ट्री भारतीय गाडी, विना लाइसेन्सका चालक, सिट वेल्ट नबाँधेको कार चालक, ८ जना बोकेको ईरिक्सा । आइतवार दिउँसो आधा घण्टा भित्र फुल्टेक्रा ट्राफिक प्रहरीले चेकजाँचका क्रममा हेरेको चित्र हो ।

चेकजाँचमा रोकिएपछि जरिवानाको दर रेट सुनेर हतास हुने सवारी चालकले सकभर रसिद बाहिरै आधा कारवाही मात्र खेप्न तयार हुन्छन् । सवारी साधन रोकिएपछि सुरु हुन्छ, पावर लगाउने प्रयास ।

कसैको पावर लागेपछि मोलतोल हुन्छ । ट्राफिक प्रहरीले नियमानुसार नै गर्ने भनेपछि अन्तिममा जरिवाना तिर्न बाध्य हुन्छन् चालक । कानून विपरीत सवारी चलाउने चालकले ट्राफिक संग पनि कानून विपरीत अर्थात विना रसिद आधा रकम तिर्न दबाव बनाउँछन् ।

कुनै उपाय नलागेपछि मात्र सरकारी जरिवाना तिर्ने स्थिति आउँछ । ट्राफिक प्रहरीले विना जरिवाना कुनै उपाय नचल्ने जनाएपछि मात्र जरिवाना र रसीदको कुरा अघि बढ्छ । ‘राम्ररी चेकजाँच गर्ने हो भने, ८० प्रतिशत सवारी साधनहरु कानून विपरीत संचालित रहेको फेला पर्छन्’, चेकजाँचमा रहेका ट्राफिक प्रहरीले भने, ‘कतिपय सामान्य त्रुटि हामीले पनि हेर्न छाडिसकेका छौं ।’

‘सबै भन्दा बढि त्रुटि मोटरसाइकलमा फेला पर्छ’, जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय बाँकेका प्रमुख होम बहादुर थापाले भने, ‘लापरवाही गरि नियम उल्लंघन गर्नेको सूची मोटरसाइकल चालकको बढी छ ।’

नेपालगन्जको सडक नियम, पार्किंङ स्थिति र नागरिक सचेतनाको अवस्था अहिले पनि ब्यवस्थापन हुन सकेको छैन । बाटो काट्ने देखि डिभाइडरमा उछिट्टिनेको संख्यापनि धेरै छ । नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाले सडकमा अनावश्यक बाटो काट्ने गतिविधि नियन्त्रण र बाटो चौडा पार्ने अभियानमा डिभाडरको प्रयोग गरेको छ ।

सडकमा विभिन्न स्थानमा आफु खुसी क्रस गर्न सक्ने स्थितिलाई नियन्त्रण गर्दै निश्चित स्थानबाट मात्र सवारी साधन मोड्न मिल्ने अवस्था डिभाइडरबाटै बनाइएको छ । तर, पैदल यात्री, विद्यार्थी र बालबालिकाहरु डिभाइडर समेत नाघ्ने गरेको पाइएको छ ।

‘ब्यक्ति ब्यक्तिलाई जरिवाना गर्न कसरी र कहाँ सम्म सम्भव छ’, दैनिक नेपालगन्ज संग थापाले भने, ‘आफ्नो सुरक्षाको विषयमा नागरिक पहिले सचेत हुनु पर्छ ।’ ‘कानून विपरीत काम गरेपछि कारवाहीको पक्ष छ नै’, उनले भने, ‘तर सुरक्षित साथ यात्रा गर्नुको आनन्द फरक हुन्छ ।’

‘सडकमा मन लागेको स्थानबाट बाटो काट्न अवरोध होस भनेर नै डिभाइडर राखिएको छ’, थापाले भने, ‘तर ब्यक्ति साइकल सहित डिभाइटर समेत क्रस गर्ने गरेको पाइएको छ ।’ ‘मुख्य विषय त सडकमा कसरी सुरक्षित हुने भन्ने हेक्का चालक र यात्रीले राख्नु पर्छ’, उनले भने, ‘हामी सबै स्थानमा नहुन सक्छांैं तर सावधानी सबै स्थानमा कायम रहन सक्छ ।’

‘सडकको सबै पक्षमा काम गर्ने जिम्मेवारी हाम्रो हो’, थापाले भने, ‘सचेतना देखि कारवाही सम्मको कदम चालिरहँदा पनि अपेक्षानुसार नागरिकमा सुधार देखिएन ।’ ‘सडकमा कसरी हिंड्ने सम्मको सिकाउने काम भएको छ, कार्यान्वयन कतै भएन’, उनले भने, ‘कारवाहीको तथ्यांक हेरेरै थाहा हुन्छ उल्ंघन गर्नेको संख्या कति धेरै छ ।’

‘दुर्घटनाका अधिकांश कारण मानवीय नै हुन्छन्’, थापाले भने, ‘मानिस सावधान हुने हो भने दुर्घटना ९० प्रतिशत सम्म न्यून हुन्छ ।’ ओभरस्पीड, बे्रकिङ डिस्टेन्स, साइड नियम, वन वे, टु वे का नियमहरु बुझ्न नसकेका कारण दुर्घटना हुने गरेको तथ्यहरु छन् ।

सुुर्खेतरोडमा लामो दुरी सम्म बाटोमा क्रस नराखिंदा ट्राफिक नियम पालना गर्न समस्या हुने गरेको सवारी चालकहरुले बताएका छन् । स्थानीय शेर बहादुर बोहराले आइतबार हतारमा अस्पताल जाने क्रममा सडकको क्रस नजिक नहुँदा ट्राफिक कारवाही भोग्नु परेको दुखेसो सुनाए ।

हिमाल गैरे/दैनिक नेपालगन्ज

चोरीका दृष्टिले बाँके जिल्ला निकै संवेदनशील बन्दै गएको तथ्यले देखाएको छ । बाँकेका अपराध घटनाको तथ्य विश्लेषण गर्दा लागु औषधपछि सबै भन्दा बढी चोरीका घटना पाइएको हो । पछिल्ला पाँच वर्षका तथ्याङ्कमा चोरीका घटना बढ्दो क्रममा छ । यसले आम सर्वसाधारणको घर असुरक्षित रहेको र कुनै पनि बेला चोरीको घटनामा पर्ने जोखिममा देखिन्छ । किनकी चोरीका घटनामा कुनै विशेष समय भन्दा कुनैपनि बेला चोरी हुनसक्ने देखाएको छ ।

आश्चर्यको कुरा, दिनदहाडै चोरीका घटनामा वृद्धि भएका छन् । पछिल्लो एक महिना यतामात्रै नेपालगन्ज नगरक्षेत्रमा ५ चोरीका घटना भए । ती मध्य एउटा चोरीको घटना मात्रै राती भएको छ । आ.व ०७४÷०७५ सम्मको घटनाहरु तथ्य हेर्दा झण्डै ४४ प्रतिशत अपराधहरु ‘दिन दहाडै’ भएको तथ्यले सर्वसाधारणको सुरक्षा चिन्ता स्वाभाविक देखिएको छ । भने, सुरक्षा संयन्त्र माथि गम्भीर प्रश्न उब्जिएको छ ।

फागुन ६ गते नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका १०, सिद्धार्थटोलकी कमला डाँगीको घरमा दिउसो १ देखि २ः३० बजेभित्र कोही नभएको मौका छोपेर लाखौंको धनमाल चोरी भयो । जिल्ला प्रशासन कार्यालय देखि ३०० मिटर दुरीको उनको घर जिल्ला कारागार नजिकै छ । नगर भित्र दिउँसै चोरीको घटनाको २ साता बित्दा पनि प्रहरीले चोरीमा संलग्नलाई फेला नपारेर सुरक्षा चिन्ता बढाएको डाँगीको प्रतिक्रिया छ ।

‘दिन दहाडै नेपालगन्ज क्षेत्रमा लगातार चोरी हुनु दुखद् हो, हामी नगर क्षेत्रमै सुरक्षित भएनौं’ नेपालगन्ज १० की शारदा बुढाथोकीले दैनिक नेपालगन्ज सँग भनिन् । आफु उपचार गर्न गएको समयमा बुढाथोकीको घर फागुन १२ गते दिउँसै चोरी भई सुन एंव नगद चोरी भएको थियो । ९ सय ५ प्रहरीको दरबन्दी रहेको बाँके जिल्ला प्रहरीमा नगर भित्रै भएका यस्ता अपराधका घटनाले प्रहरी र सुरक्षा निकायले ‘के गरिरहेको छ भन्ने’ प्रश्न जनसाधारणमा उब्जिएको हो । घटनामा संलग्नलाई प्रहरीले फेला पार्न नसक्नुमा आन्तरिक कमजोरीनै बढी जिम्मेवार भएको तर्क गर्नेको कमी छैन ।

आश्चर्यको कुरा, दिनदहाडै चोरीका घटनामा वृद्धि भएका छन् । पछिल्लो एक महिना यतामात्रै नेपालगन्ज नगरक्षेत्रमा भएका ५ चोरीका घटना मध्य ४ वटा दिउसै भए । पछिल्लो आर्थिक वर्षको तथ्यांक केलाउँदा झण्डै ४४ प्रतिशत अपराधहरु ‘दिन दहाडै’ भएका छन् । प्रहरी अधिकारी भन्छन्, चोरी नियन्त्रणका लागि कम्युनिटी साइरन र सिसिटिभी क्यामेरा आवश्यक छ ।’

‘राइट पर्सन इन राइट प्लेस नहुनुनै अनुसन्धानमा प्रहरी कमजोरी हो,’ एक अनुसन्धान अधिकृत भन्छन्, ‘प्रहरीले चाह्यो भने जुसकै अपराधीको फन्दा समात्न समय लाग्ला तर, असम्भव भन्ने छैन ।’ ‘क्राइम एक्सन् प्लान’ को प्रभावकारी कार्यान्वयन नहुनु र प्रहरी संगठन भित्र नातावाद, क्रिपावाद हावी हुनुलाई अर्काे कारण मान्दै ती अधिकृत दैनिक नेपालगन्ज सँग भन्छन्, ‘दण्डहीनताको अवस्था रहिरहने र प्रेसर थेग्न नसकेर अनुसन्धानको बिचमै छाडिनुले पनि प्रभावकारी अनुसन्धान प्रक्रिया नै फितलो भई नतिजा ल्याउन सकिएको छैन ।’

बाँकेका प्रहरी प्रमुख, प्रहरी उपरीक्षक टेक बहादुर तामाङ भने चोरीका घटनामा वृद्धि भन्दा पनि चोरीका घटनामा संलग्नहरुलाई कानुनी दायरामा ल्याउने कुरामा अपेक्षित सफलता नमिलेको बताउँछन् । ‘यो कुरा स्वीकार गर्नै पर्छ, चोरीका घटनामा अपेक्षित सफलता पाउन सकिएको छैन,’ प्रहरी उपरीक्षक तामाङले दैनिक नेपालगन्ज सँग भने, छुट्टै टिम बनाएर पनि खोजतलास र अनुसन्धान भने जारी छ ।’ चोरीका घटना नियन्त्रणका लागि ‘कम्युनिटी साइरन र सिसिटिभी’ मा जोड दिएका तामाङले त्यसका लागि नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका सँग आग्रह गरिएको बताए ।

नेपालगन्ज ३, एकलैनीको पसलबाट नगद ३ लाख चोरी भएका पीडित अफिस हलवाईले पनि ‘यथोचित प्रमाण नपुगको’ भनि प्रहरीले शंकास्पद व्यक्तिहरुलाई छाड्ने गरेको गुनासो गर्दै पीडित सधैं पीडामा रहिरहने अवस्था रहेको बताउँछन् ।
जिल्लामा हालसम्मका तथ्याङ्क विश्लेषण गर्ने हो भने लागु औषधमा १ सय ९ छ भने त्यस पछाडि चोरी ४८ रहेको छ । अपराधमा लागुऔषध र चोरीलाई एक आपसमा अन्र्तसम्बन्धित रहेको बताइन्छ । ‘कतिपय चोरीका घटनामा लागु औषध दुव्र्यसनीकै संलग्नता पाइन्छ,’ अनुसन्धान अधिकृत भन्छन् ।

आर्थिक वर्ष २०७३/०७४ मा लागु औषधका घटना १ सय ३७ रहेको थियो भने चोरीका घटनाहरु ६२ रहेको थियो । तर अनुसन्धान र अपराधको फर्छौट गरि पीडितलाई न्याय दिने अवस्थाको विश्लेषण गर्ने हो भने चोरी घटनामा जम्मा ७७.४१ प्रतिशतको मात्रै अनुसन्धान भई फर्छौट गरिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाँकेले जनाएको छ ।

कानूनका विश्लेषक मानिएका अधिवक्ता दिपेन्द्र झा प्रहरीको वान्टेड सूचीमा रहेकै बेला प्रदेश नं.२ को मुख्य न्यायाधिवक्ता पदमा नियुक्त भएको खुलेको छ । न्यायाधिवक्ता पद योग्यता विवादमा तानिएपछि अधिवक्ता झा प्रहरीको वान्टेड सूचीमा रहेको तथ्य बाहिर आएको हो । उनी विरुद्ध काठमाण्डौ जिल्ला अदालतमा मुद्धा दायर रहेको खुलेको छ । कोषराज न्यौपानेको जाहेरीले नेपाल सरकार वादी रहेको विद्युतीय कारोबार अपराध मुद्दामा उनी प्रहरी खोजीमा रहेको खुलेको हो ।

२०७४ पौष ३० गते अधिवक्ता झा विरुद्ध सरकारी मुद्दा सम्बन्धी ऐन २०४८ को दफा १८ बमोजिम काठमाडौ जिल्ला अदालतमा अभियोग पत्र दायर भएको थियो । झाले संचालन गरेको एउटा वेभसाइटमा चरित्र हत्या गर्ने खालका टिका टिप्पणी गरेकोले मुद्दा दायर गरेको अधिवक्ता न्यौपानेले बताए । झा र उनका एक फेसबुक मित्रले मेरो विषयमा अनावश्यक र आधारहीन तथ्यहरु प्रस्तुत गरेकोले कानूनी उपचारको बाटो अवलम्बन गरिएको न्यौपानेले बताए । २०७४ सालको सीआर ०८३८।४५ नं.को मुद्दा बारे जिल्ला अदालत काठमाडौले चलानी नं.१३०९२ बाट २०७४ माघ १० गते ३० दिने म्याद जारी गरेको थियो ।

अभियोग पत्र अनुसार महोतरी घर भई ललितपुर जिल्ला वडा नम्बर ५ टिकाथली बस्ने मोहित झाको नाती, उदितनारायण झाको छोरा, तराई ल एसोसिएट तथा तराई जस्टिस सेन्टरका ३८ वर्षिय अभियुक्त दिपेन्द्र झा हाल फरार सूचीमा छन् । अभियोगपत्रमा झाको मोवाइल नम्बरको कल डिटेल युजर डिटेल्स समेत उपलब्ध गराइदिन भनिएको छ । दायर भएको अभियोग पत्रमा सुनुवाई गर्दै काठमाडौ जिल्ला अदालतले २०७४ पौष ३० गते फरार अभियुक्तको नाममा म्याद जारी गर्न आदेश दिएको छ ।

झालाई अदालत समक्ष पेश गर्न प्रहरीलाई अदालतले आदेश दिएको हो । प्रहरी अनुसन्धान पूरा भएपछि दायर भएको अभियोग पत्रमा झालाई थुनछेकका लागि इजलास समक्ष पेश गर्न भनिएको छ । मुद्दा बारे जानकारी लिन अधिवक्ता झालाई गरिएको फोन प्रयासमा उनका लिगल असिस्टेन्ट सुनील कुमार चौहानले जवाफ दिए । मुद्दा दायर भएको विषय सत्य भएको बताउँदै उनले त्यस्तो गम्भिर प्रकृतिको नभएकोले फरार हुनु पर्ने औचित्य गलत रहेको बताए ।

कुनै मीडियाले लेखेको कुरा सेयर गर्दैमा विद्युतीय अपराध हुन जाने होइन, चौहानले भने, मुद्दा दायर भएको सन्दर्भ आवश्यक परेका बेला अदालतमा उपस्थित हुने नै छौं । उनले प्रहरी तहकिकात पूरा भएपनि फरार अभियुक्त भन्न नमिल्ने तर्क गरे । मुख्य न्यायाधिवक्ताको योग्यता बारे चुलिएको विवाद बारे प्रष्ट पार्दै चौहानले भने, केहि ब्यक्तिहरु ब्यक्तिगत समस्याका कारण मुद्दा दायर गरेको बताए । योग्यता नपुगेको ब्यक्ति पदमा आउन सक्दैन, उनले भने, कानून बमोजिम पूरा हुनु पर्ने मापदण्ड पूर भएकै छ ।

शतप्रतिशत काम सकिसक्नुपर्ने समयमा ३० प्रतिशत मात्र प्रगति देखाएको पप्पु–लुम्बिनी एपेक्स जेभीले म्याद गरेपनि सन्तोषजनक काम गर्न सकेको छैन । नेपालगन्ज विमानस्थल मर्मतका लागि ३ बजेपछि उडान रोकिंदै आएको छ ।

दैनिक नेपालगन्ज/हिमाल गैरे

निर्माण सकिइसक्नु पर्ने समयमा नेपालगन्ज विमानस्थलको मर्मत सम्भार कार्य ३० प्रतिशत मात्र भएपछि ठेकेदार कम्पनीले म्याद थप खेलको चलखेल गरेको खुलासा भएको छ । पप्पु–लुम्बिनी एपेक्स जेभीले सम्झौता अनुसार काम सक्नुपर्ने बेला ३० प्रतिशत मात्र प्रगति गरेपछि निर्माणमा म्याद थपको चलखेल भएको हो ।

 
पश्चिम नेपालकै प्रमुख ‘हवाई हब’ का रुपमा रहेको नेपालगन्ज विमानस्थलको मर्मत सम्भारका लागि निर्माण कम्पनीले ढिलाई गर्दा यात्रुहरुले थप केही महिना सास्ती खेप्नुपर्ने भएको छ । सम्झौता अनुसार काम गर्न नसकेपछि पप्पुले २०७४ चैत्र मसान्तसम्म थप म्यादको प्रपञ्च गरेको सम्बद्ध स्रोतले जनाएको छ ।

 
२१ करोडमा टेण्डर गरिएको उक्त ठेक्का पप्पु, लुम्बिनी एपेक्स जेभीले झण्डै ३३ प्रतिशत (झण्डै ७ करोड रुपैयाँ) कममा गर्ने गरि सम्झौता गरेको थियो । सम्झौता अनुसार, २०६३ साल पुस १७ गते सम्झौता गरि उक्त निर्माण कार्य २०७४ माघ २ गतेसम्म सम्पन्न गरिसक्नुपर्ने थियो । ‘तर, फागुनको दोस्रो सातासम्म ३० प्रतिशत मात्र प्रगति देखिएको छ’, स्रोतले भन्यो ।

 
निर्माण कार्यमा यस क्षेत्रमा निकै ‘बदनामी’ कमाएको पप्पु कन्सट्रक्सनले पहुँचको भरमा ठेक्का हात सफल भएको थियो । म्याद थपका चलखेलमा लागेको पप्पुले भने खोलाबाट गिट्टी ल्याउन नपाएको, स्थानीय तथा राष्ट्रिय निर्वाचन लगायतको विभिन्न बहाना देखाएर काम गर्न नसकिएको भन्दै ८८ दिन म्याद थप गर्न सफल भएको हो ।

 
आयोजनाका गुणस्तरियताका लागि सडक विभागको डिजाइन अनुसार कार्य भैरहेको र निर्माण कार्य मापदण्ड अनुरुप जाँच गर्ने काम समेत भैरहेको उक्त आयोजनाका प्रमुख इन्जिनियर योगेन्द्र राज शर्माले जानकारी दिए । ‘यहाँ स्तरिय मान्छे नपाइने रहेछ, कलकत्ता, पटना लगायतका ठाउँबाट कार्य गर्न कामदार एवं प्राविधिकहरु कार्यरत रहे पनि अनुभवी कामदारहरुको अभाव देखियो’, इन्जिनियर शर्माले दैनिक नेपालगन्जसँग भने, ‘रोलर चलाउने मान्छे अर्को ल्याउनलाई सुझाव दिएका छौं । पप्पु कन्सट्रक्सनलाई हामीले अन्य स्थानमा गरिएको जस्तो लापरवाही र गुणस्तरहीन काम गर्नका लागि रोक्ने प्रयासमा छौं ।’

 
‘काम अझै नसकिएकाले सन्तोषजनक भन्नुपर्दछ । प्लेन पार्किङ एरियाको निर्माण कार्य त ठिकै छ तर लेवलिङ कार्य भने सोंचे जस्तो भएको छैन’, तारा एयरका पाइलट सञ्जीव श्रेष्ठले भने । उक्त ठेक्का अन्र्तगत जहाज पार्किङ, धावन मार्गमा जहाज जाने बाटो र धावन मार्ग बनाउने काम गरिसक्नुपर्ने भए पनि हाल धावन मार्गको पुरै काम बाँकी रहेको बताइन्छ ।

 
नागरिक उडड्यन प्राधिकरण, नेपालगन्ज विमानस्थलका प्रमुख प्रताप बाबु तिवारीले यात्रु सुविधालाई मध्यनजर गरेर स्वरुपमा बिस्तार गर्न लागिएको जानकारी दिए । प्रमुख तिवारीका अनुसार निर्माण कार्य ‘रन वे’को काम सुरु नै नभएका कारण थप केही महिना दिउँसो ३ बजे पछि उडान रोकिने बताए । ‘धावन मार्ग भत्किनु भन्दा अगाडि प्रत्येक १० वर्षमा गरिने योजना अनुरुप यो १ महिना देखि निर्माण कार्य फागुन १९ गते सम्मलाई सुचना जारी गरि ३ बजे पछि उडान रोकिएको भए पनि निर्माण कार्य नसकिएकाले थप १ महिना उडान कार्य प्रभावित हुने भएको छ’, प्रमुख तिवारीले दैनिक नेपालगन्जसँग भने ‘गुणस्तरियताका निम्ति प्राविधिक टोलीले नियमित जाँच गर्ने गरेको छ ।’

 
प्रमुख तिवारीले निर्माणको गति सन्तोषजनक नभएको टिप्पणी गर्दै केन्द्रबाटै काम भैरहेकाले त्यसबारे आफुले धेरै बोल्न नमिल्ने बताए । ‘गत आर्थिक बर्षमै ५० प्रतिशत काम सम्पन्न गरिसक्नुपर्ने थियो’, तिवारीले आगामी शनिबारसम्म काम सकिइसक्ने योजना अनुसार उडान रोक्दै आएपनि काम पूरा नभएकाले थप समय लाग्ने बताए ।

 
भैरहेको गुणस्तरमा पनि प्रश्न उठाइसकिएको छ । ‘पिचलाई नजिकबाट नियाल्नु भयो भने घाँस उम्रिएका देखिन्छन्’, एक सुरक्षा अधिकारीले काम सम्पन्न नहुँदै गुणस्तरको चेकजाँचमा अख्तियारले निगरानी गर्नुपर्ने ध्यानाकर्षण गराउँदै दैनिक नेपालगन्जसँग भने । म्याद थप र गुणस्तरबारे ठेकेदार कम्पनी पप्पु कन्स्ट्रक्सनका प्रमुख हरिनारायण रौनियारले आफुले त्यसबारे नहेरेकाले प्रतिक्रिया दिन नसक्ने बताए । ‘नेपालगन्जमा छोरा सुमितले हेर्छन्’, सांसद समेत रौनियारले दैनिक नेपालगन्ज सँगको सम्पर्कमा भने, ‘उनीसँगै यसबारे जानकारी लिनुहोला ।’ सुमितले भने गरिएको टेलिफोन उठाएनन् ।

 
गत वर्षको तुलनामा ५८.६ प्रतिशत हवाई यात्रु वृद्धि भएको नेपालगन्ज विमानस्थलमा निर्माण कार्यको ढिला सुस्तीले नकारात्मक असर पुगेको यहाँका होटल तथा पर्यटन व्यवसायीहरुले गुनासो गर्ने गरेका छन् । सन् २०१७ को अन्त सम्म ३ लाख ७० हजार ३ सय ९८ हवाई यात्रु यात्रा गरेको नेपालगन्ज विमानस्थलमा जहाजको उडान पनि २२ प्रतिशतले वृद्धि भएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।

सेवाग्राही मैत्री ब्यवस्थापन र पारदर्शितामा विशेष पहल

दैनिक नेपालगन्ज

अदालत सुन्ने वित्तिकै मानिसको मनमा विभिन्न आशंका र त्रास उत्पन्न हुन्छ । तर, बाँके जिल्ला अदालत नागरिकमैत्री सेवा प्रवाह गर्न आफ्नो कार्यशैलीमा समयानुकूल परिवर्तन गर्दै आएको छ ।

अदालतमा नागरिकमैत्री सेवा प्रवाह गर्नका लागि ब्यवस्थापकीय पद्दतीमा सुधार गरिँदै लगिएको छ । सेवाग्राही बस्ने प्रतिक्षालय देखि खानेपानी सम्म सुधार गरेको अदालतले पछिल्लो समय सुरक्षा र कर्मचारी संवेदनशीलतालाई ध्यानमा राख्दै सिसिटिभी जडान गरेको छ ।

गर्मीको समयमा लोडसेडिङबाट अक्रान्त हुने बाँकेमा अदालतले ७ केभीको सोलार जडान गरेको छ । ‘टाढाबाट आउने सेवाग्राही कम्प्युटर नचलेकै कारण अनावश्यक खर्च ब्यहोर्न बाध्य हुनु पर्ने परिस्थितिलाई सुधार गरिएको हो’, दैनिक नेपालगन्ज संग कुरा गर्दै अदालतका श्रेस्तेदार उपसचिव डण्डपाणि लामिछानेले भने, ‘हामी सेवाग्राहीको हितमा काम गर्न सँधै तात्पर छौं ।’ ‘अदालत आउँदा डराउनु पर्ने, पन्छिनु पर्ने स्थिति छैन’, लामिछानेले भने, ‘निरन्तर नागरिकमैत्री सेवा प्रवाहका लागि हामी पहल गर्दै आएका छौं ।’ अचेल न्यायाधीश पनि गाउँमा जनतामाझ जान थालेपछि अदालतलाई हेर्ने दृष्टिकोण विस्तारै परिवर्तन हुन थालेको उनले बताए ।

कर्मचारीको आचरण, अदालतको कार्यशैली, सुरक्षा, सुशासन र पारदर्शितामा गुनासो आउन नदिनका लागि अदालतमा ८ वटा सिसि क्यामरा जडान गरिएको छ । ३० दिन सम्मको रेकर्ड राख्ने व्यवस्था रहेको सिसिटिभीमा नागरिक गुनासो आउने वित्तिकै हेरविचार र कारवाही गर्न सक्ने व्यवस्था रहेको श्रेस्तेदार लामिछानेले बताए ।

‘अदालत निरन्तर आफुलाई अपडेट गर्दै गएको छ’, लामिछानेले भने, ‘पुरानो शैली र परम्परागत आधारबाट न्याय प्रणाली चल्न नसक्ने अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै अदालत पनि आधुनिकता तिर आकर्षित भएको हो ।’ पीडित मैत्री इजलासपनि अदालतमा राखिएको छ । बाल इजलाशको सेवा प्रवाह गरिरहेको बाँके जिल्ला अदालतले पीडित भएर अदालतमा न्याय प्राप्त गर्न पुगेका पीडितहरुका लागि पीडित मैत्री कक्ष, छुटै सुरक्षित र गोप्य कोठा संचालनमा ल्याएको छ ।

पछिल्लो दुई वर्ष भित्र अदालतले आफुलाई परिमार्जित गर्दै सेवाग्राहीको हितमा काम गर्न अग्रसर हुँदै गएको छ । सेवाग्राहीबाट अनुचित लाभ लिन सक्ने कर्मचारीहरु माथि लगाम लगाउन अदालतले झ्याल बाहिरबाटै सेवा प्रवाहको विधि अवलम्बन गरेको छ ।

‘हामी अहिले पनि कर्मचारी ब्यवस्थापनकै चुनौतीमा छौं’, दैनिक नेपालगन्ज संग कुरा गर्दै श्रेस्तादार उपसचिव लामिछानेले भने, ‘आइटी अफिसर एकवर्ष अघि देखि अदालतमा छैन ।’ ‘काजमा यहाँबाट गएको कर्मचारी पछि राजीनामा दिएको थियो’, उनले भने, ‘अहिलेपनि कम्प्युटर विधिमा अपेक्षानुसार प्रभावकारिता हुन सकेको छैन ।’
‘इन्टरनेट स्लो भएको वा कम्प्युटर काम गर्न छाडेका बखत बाहिरबाट व्यक्ति बोलाउनु पर्छ’, लामिछानेले भने, ‘अदालतमा ८ जना न्यायाधीश हुनु पर्नेमा अहिले ४ जनाबाटै काम चलिरहेको छ ।’ ८ जनाको दरवन्दी रहेको अदालतमा ४ जना न्यायाधीश कार्यरत छन् । न्यायाधीशको उपस्थिति कम भएका कारण न्याय सम्पादनमा पनि प्रभाव परिरहेको लामिछानेले बताए । एक जना न्यायाधीश काजमा दांग गएपछि बाँकी बचेका ५ मध्ये ४ जना अहिले अदालतमा कार्यरत रहेका छन् ।

‘तर, पनि हामी सहज र सुलभ सेवा प्रवाह गर्नमा प्रतिबद्ध छौं’, लामिछानेले भने, ‘न्यायाधीश नियुक्ती प्रक्रिया चलिरहेकोले विस्तारै समस्या समाधान हुने संकेत देखा परेको छ ।’ त्यस बाहेक पनि अदालतमा सुधार हुनु पर्ने दर्जन बढि योजना केन्द्रमा पठाइएको उनले बताए ।